„Mamy nazwę w KRS i domenę, więc marka jest nasza.”
Ochrona marki przedsiębiorcy wymaga ustalenia, jakie prawa przysługują mu do używanych oznaczeń. Wpis do rejestru, umowa dotycząca domeny internetowej i prawo ochronne na znak towarowy mają odmienny charakter prawny. Różnią się zakresem ochrony oraz możliwościami dochodzenia roszczeń.
Różnice te stają się szczególnie istotne, gdy inny podmiot zgłasza podobne oznaczenie jako znak towarowy albo uzyskuje na nie prawo ochronne.
Firma, czyli oznaczenie przedsiębiorcy
Wpis firmy przedsiębiorcy do KRS albo CEIDG nie jest równoznaczny z uzyskaniem prawa ochronnego na znak towarowy.
Nie oznacza to jednak, że firma pozostaje bez ochrony.
Zgodnie z art. 43³ § 1 Kodeksu cywilnego firma powinna dostatecznie odróżniać się od firm innych przedsiębiorców prowadzących działalność na tym samym rynku.
Przy ocenie podobieństwa nazw znaczenie ma między innymi zakres działalności przedsiębiorców i rynek, na którym działają. Sam fakt, że oznaczenia nie są identyczne, nie wyklucza sporu.
Sąd rejestrowy bada zgodność zgłoszenia i dokumentów z prawem w granicach wynikających z art. 23 ustawy o KRS. Wpis do rejestru nie rozstrzyga jednak wszystkich możliwych konfliktów z wcześniejszymi prawami innych przedsiębiorców.
Naruszenie prawa do firmy może uzasadniać roszczenia określone w art. 43¹⁰ k.c. Przedsiębiorca może żądać zaniechania działania zagrażającego jego prawu lub naruszającego to prawo, usunięcia skutków naruszenia albo złożenia oświadczenia o odpowiedniej treści i w odpowiedniej formie. Na zasadach określonych w przepisie może również dochodzić naprawienia szkody majątkowej lub wydania uzyskanych korzyści.
Firma jest przy tym niezbywalna. Art. 43⁹ k.c. dopuszcza natomiast upoważnienie innego przedsiębiorcy do korzystania z firmy, jeżeli nie wprowadza to w błąd.
Domena internetowa. Co daje rejestracja?
Rejestracja domeny .pl opiera się na umowie o utrzymywanie nazwy domeny.
Zgodnie z pkt 5 Regulaminu nazw domeny .pl NASK, czyli Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa, instytut badawczy prowadzący krajowy rejestr domen .pl, nie bada, czy zawarcie lub wykonywanie umowy narusza prawa osób trzecich. Sama umowa nie przyznaje abonentowi praw związanych z nazwą domeny poza uprawnieniami wynikającymi z tej umowy.
Przedsiębiorca może więc korzystać z określonego adresu internetowego, a jednocześnie naruszać cudze prawa do oznaczenia.
Rejestracja domeny nie przyznaje samodzielnej wyłączności na używanie zawartych w niej słów jako oznaczenia przedsiębiorstwa lub towarów i usług.
Prawa i obowiązki wynikające z umowy mogą zostać przeniesione na innego abonenta na zasadach określonych w Regulaminie NASK.
Spór o domenę internetową
Spór dotyczący domeny .pl może być rozstrzygany przez sąd polubowny albo sąd powszechny.
W postępowaniu arbitrażowym znaczenie ma podpisanie zapisu na sąd polubowny. Regulamin NASK określa obowiązki abonenta związane z jego podpisaniem oraz skutki odmowy.
Prawomocne orzeczenie stwierdzające naruszenie praw osoby trzeciej stanowi podstawę rozwiązania przez NASK umowy z abonentem na zasadach określonych w Regulaminie.
Podstawą ochrony w sporach dotyczących domen może być między innymi prawo do firmy, prawo ochronne na znak towarowy lub przepisy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Sąd Najwyższy w wyroku z 11 grudnia 2013 r., IV CSK 191/13, wskazał, że wykorzystanie oznaczenia w adresie internetowym może stanowić naruszenie prawa ochronnego na znak towarowy, jeżeli spełnione są ustawowe przesłanki. Podkreślił przy tym konieczność całościowej oceny podobieństwa oznaczeń i ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd, uwzględniającej również okoliczności ich używania.
Znak towarowy. Zakres prawa wyłącznego
Uzyskanie prawa ochronnego na krajowy znak towarowy daje uprawnionemu wyłączne prawo używania znaku w sposób zarobkowy lub zawodowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Prawo ochronne trwa 10 lat od daty zgłoszenia znaku w Urzędzie Patentowym i może być przedłużane na kolejne dziesięcioletnie okresy po spełnieniu ustawowych warunków.
W odróżnieniu od firmy prawo ochronne na znak towarowy jest zbywalne.
Zakres ochrony zależy między innymi od towarów i usług objętych prawem ochronnym.
Znaczenie ma również podobieństwo oznaczeń, towarów lub usług oraz przesłanki ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd. Szczególne zasady dotyczą znaków renomowanych, chronionych przed określonymi sposobami korzystania z ich renomy lub charakteru odróżniającego.
Nie można więc przyjąć, że oznaczenie zarejestrowane w jednej klasie nicejskiej zawsze pozostaje poza ochroną w odniesieniu do towarów lub usług przypisanych do innej klasy. Klasyfikacja nicejska porządkuje towary i usługi, ale sama przynależność do różnych klas nie przesądza o braku kolizji.
Sprzeciw wobec zgłoszenia znaku
Zgodnie z art. 152¹⁷ ust. 1 p.w.p. sprzeciw wobec krajowego zgłoszenia znaku towarowego można wnieść w terminie 3 miesięcy od ogłoszenia o zgłoszeniu.
Termin ten nie podlega przywróceniu.
Monitorowanie zgłoszeń pozwala zidentyfikować potencjalną kolizję na etapie, na którym możliwe jest jeszcze wniesienie sprzeciwu.
Nieużywanie zarejestrowanego znaku
Rejestracja znaku nie zapewnia ochrony niezależnie od jego późniejszego używania.
Art. 169 ust. 1 pkt 1 p.w.p. przewiduje wygaśnięcie prawa ochronnego wskutek nieużywania znaku w sposób rzeczywisty dla towarów objętych ochroną przez nieprzerwany okres pięciu lat po wydaniu decyzji o udzieleniu prawa ochronnego, chyba że istnieją ważne powody nieużywania.
W przypadkach określonych w tym przepisie Urząd Patentowy wydaje decyzję stwierdzającą wygaśnięcie prawa na wniosek. Znaczenie może mieć również rozpoczęcie lub wznowienie rzeczywistego używania znaku przed złożeniem wniosku, z zastrzeżeniami wynikającymi z art. 170 p.w.p.
Przed zgłoszeniem znaku warto więc ustalić, dla jakich towarów i usług będzie on rzeczywiście używany.
Co zrobić, gdy ktoś zarejestrował oznaczenie używane przez inną firmę?
Przedsiębiorca może używać określonej nazwy od wielu lat i dopiero później dowiedzieć się, że inny podmiot uzyskał prawo ochronne na takie samo lub podobne oznaczenie.
Samo wcześniejsze używanie nazwy nie przesądza jeszcze o wyniku sporu.
Znaczenie ma rodzaj wcześniejszego prawa, jego zakres, okoliczności używania oznaczenia oraz etap postępowania rejestrowego.
Sprzeciw wobec zgłoszenia
Jeżeli prawo ochronne nie zostało jeszcze udzielone, a termin ustawowy nadal biegnie, możliwe jest rozważenie sprzeciwu.
Może go wnieść między innymi uprawniony do wcześniejszego znaku towarowego lub wcześniejszego prawa osobistego albo majątkowego, jeżeli zachodzą przewidziane ustawą podstawy.
W określonych przypadkach wcześniejsze prawo do firmy może stanowić podstawę takiego sprzeciwu.
Unieważnienie prawa ochronnego
Jeżeli prawo ochronne zostało już udzielone, należy ocenić podstawy jego unieważnienia.
Art. 164 p.w.p. przewiduje możliwość unieważnienia prawa ochronnego w całości albo części, między innymi ze względu na wcześniejsze prawa wskazane w ustawie.
Znaczenie ma jednak zarówno rodzaj wcześniejszego prawa, jak i ewentualne ograniczenia możliwości powołania się na nie.
Prawo używacza uprzedniego
Art. 160 p.w.p. chroni w określonym zakresie osobę, która prowadząc lokalną działalność gospodarczą w niewielkim rozmiarze, używała w dobrej wierze oznaczenia zarejestrowanego następnie jako znak towarowy na rzecz innej osoby.
Przepis pozwala jej nadal bezpłatnie używać oznaczenia w zakresie nie większym niż dotychczas.
Prawo to może zostać wpisane do rejestru znaków towarowych i przeniesione na inną osobę wyłącznie łącznie z przedsiębiorstwem.
Nie jest to zatem uprawnienie do nieograniczonego rozszerzania działalności pod wcześniejszym oznaczeniem.
Ochrona na podstawie przepisów o nieuczciwej konkurencji
Wcześniejsze używanie oznaczenia może mieć znaczenie również na gruncie ustawy o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Zgodnie z art. 5 tej ustawy czynem nieuczciwej konkurencji może być oznaczenie przedsiębiorstwa w sposób, który może wprowadzić klientów w błąd co do jego tożsamości, przez używanie firmy, nazwy, godła lub innego charakterystycznego symbolu wcześniej używanego zgodnie z prawem do oznaczenia innego przedsiębiorstwa.
Ochrona ta nie wymaga, aby wcześniejsze oznaczenie było zarejestrowanym znakiem towarowym.
Konieczne pozostaje jednak wykazanie przesłanek konkretnego czynu nieuczciwej konkurencji.
Pięć lat tolerowania używania cudzego znaku. Jakie są konsekwencje?
Czas reakcji może wpływać na dostępność środków ochrony.
Art. 165 ust. 1 pkt 1 p.w.p. przewiduje ograniczenie możliwości wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie prawa ochronnego z powodu kolizji z wcześniejszym znakiem lub naruszenia praw osobistych albo majątkowych wnioskodawcy.
Ograniczenie znajduje zastosowanie, jeżeli przez pięć kolejnych lat używania zarejestrowanego znaku wnioskodawca wiedział o jego używaniu i nie sprzeciwiał się temu.
Nie chodzi więc o sam upływ pięciu lat od rejestracji. Istotne są rzeczywiste używanie znaku, świadomość uprawnionego do wcześniejszego prawa oraz brak sprzeciwu.
Ustawa przewiduje przy tym wyjątek. Ograniczenia nie stosuje się, jeżeli uprawniony uzyskał prawo ochronne, działając w złej wierze.
Pięcioletnie tolerowanie nie oznacza zatem automatycznego wygaśnięcia wcześniejszego prawa ani wyłączenia wszystkich możliwych podstaw ochrony.
Z punktu widzenia przedsiębiorcy istotne jest dokumentowanie okoliczności, w których dowiedział się o używaniu kolizyjnego oznaczenia, oraz podejmowanych działań.
Ochrona marki przedsiębiorcy. Jak uporządkować przysługujące prawa?
Ocenę ochrony oznaczenia przedsiębiorcy proponuję rozpocząć od ustalenia, jakie prawa już mu przysługują.
- Sprawdzić oznaczenie przedsiębiorcy. Ustalić, pod jaką firmą prowadzona jest działalność i w jaki sposób nazwa jest faktycznie używana.
- Zweryfikować domenę. Sprawdzić dane abonenta oraz dokumenty dotyczące korzystania z adresu internetowego.
- Przeanalizować prawa do logo. Ustalić, kto stworzył projekt i na jakiej podstawie przedsiębiorca może z niego korzystać. Samo zamówienie i opłacenie projektu nie przesądza o nabyciu autorskich praw majątkowych.
- Przeprowadzić analizę kolizyjną. Sprawdzić wcześniejsze znaki towarowe i inne oznaczenia, które mogą mieć znaczenie dla planowanego używania marki.
- Określić zakres ewentualnego zgłoszenia. Uwzględnić aktualną i planowaną działalność przedsiębiorcy oraz odpowiedni wykaz towarów i usług.
- Rozważyć właściwy zakres terytorialny ochrony. Ocenić, czy odpowiada mu zgłoszenie krajowe, czy unijne.
- Monitorować oznaczenia kolizyjne. Reagować z uwzględnieniem terminów ustawowych oraz podstaw ewentualnych roszczeń.
Ochrona marki wymaga ustalenia, jakie prawa rzeczywiście przysługują przedsiębiorcy
Posiadanie domeny, wpis do KRS i rejestracja znaku towarowego mają odmienne skutki prawne.
Przedsiębiorca powinien więc wiedzieć, na jakiej podstawie korzysta ze swojego oznaczenia, jaki zakres ochrony już mu przysługuje i czy istnieją wcześniejsze prawa innych podmiotów.
Analiza prawna oznaczenia przedsiębiorcy może obejmować badanie możliwości jego rejestracji jako znaku towarowego, ocenę potencjalnych kolizji oraz weryfikację dokumentów dotyczących praw autorskich do logo.
Jeżeli do kolizji już doszło, konieczna może być również ocena podstaw wniesienia sprzeciwu wobec zgłoszenia znaku towarowego albo wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie udzielonego prawa ochronnego.
O prawach autorskich do logo można przeczytać również we wcześniejszej publikacji ALVELIS na Facebooku.
Stan prawny na 10 listopada 2026 r.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.




