Mobbing 2026. Jakie nowe obowiązki mają pracodawcy?

Zespół ALVELIS – artykuł o nowych obowiązkach pracodawców dotyczących mobbingu

Stan prawny na 14 października 2026 r.

5 listopada 2026 r. wejdzie w życie nowelizacja Kodeksu pracy dotycząca przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji i naruszaniu zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Zmiany obejmą definicję mobbingu, obowiązki organizacyjne pracodawców oraz zasady dochodzenia roszczeń przez pracowników. Dla pracodawców zatrudniających co najmniej 10 pracowników istotny będzie obowiązek określenia reguł, procedur i częstotliwości działań służących przeciwdziałaniu naruszeniom.

Ustawodawca przewidział sześciomiesięczny okres na dostosowanie regulaminu pracy albo wydanie odrębnego regulaminu.

Jakie terminy powinni uwzględnić pracodawcy?

Pierwszy termin to 5 listopada 2026 r., czyli dzień wejścia w życie nowelizacji.

Drugi termin to 5 maja 2027 r., kiedy upłynie sześciomiesięczny okres na dostosowanie regulaminu pracy do nowych wymagań albo wydanie regulaminu przewidzianego w art. 943a Kodeksu pracy.

Ten drugi termin dotyczy obowiązku dostosowania dokumentacji. Nie oznacza, że wszystkie pozostałe zmiany zaczną obowiązywać dopiero w maju 2027 r.

Dlatego przygotowania powinny objąć zarówno treść obowiązujących dokumentów, jak i sposób postępowania pracodawcy w razie wystąpienia niepożądanych zachowań w miejscu pracy.

Jakie dokumenty będą musieli dostosować pracodawcy?

Nowy art. 943a § 1 Kodeksu pracy nakłada na pracodawców zatrudniających co najmniej 10 pracowników obowiązek określenia reguł, procedur oraz częstotliwości działań dotyczących przeciwdziałania:

  1. naruszaniu godności i innych dóbr osobistych pracowników;
  2. naruszaniu zasady równego traktowania w zatrudnieniu i dyskryminacji;
  3. mobbingowi.

Zasady te mogą zostać określone w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy. Jeżeli nie zostały w nich uregulowane, pracodawca powinien ustalić odrębny regulamin.

Nie każdy pracodawca będzie więc zobowiązany do przygotowania nowego dokumentu. W pierwszej kolejności należy sprawdzić zakres obecnie obowiązujących regulacji i ustalić, czy spełniają wymagania wynikające z nowelizacji.

Obowiązek ten dotyczy również pracodawców zatrudniających od 10 do 49 pracowników, którzy na podstawie art. 104 Kodeksu pracy nie są zobowiązani do posiadania regulaminu pracy.

Pracodawcy zatrudniający mniej niż 10 pracowników nie zostali objęci obowiązkiem regulaminowym z art. 943a § 1. Nadal jednak będą zobowiązani do przeciwdziałania mobbingowi, dyskryminacji oraz innym naruszeniom określonym w Kodeksie pracy.

Jak przyjmuje się odrębny regulamin?

Nowelizacja określa procedurę uzgadniania odrębnego regulaminu z zakładowymi organizacjami związkowymi.

Jeżeli u pracodawcy działa więcej niż jedna organizacja związkowa, zastosowanie znajdą szczególne zasady uzgadniania treści regulaminu, w tym dotyczące organizacji reprezentatywnych.

W razie braku uzgodnienia w terminie 30 dni od przedstawienia projektu zastosowanie znajdują przewidziane w ustawie zasady dalszego ustalania regulaminu.

Jeżeli u pracodawcy nie działają zakładowe organizacje związkowe, treść regulaminu należy uzgodnić z przedstawicielami pracowników wyłonionymi w trybie przyjętym u danego pracodawcy. Przepisy przewidują również odpowiednie zastosowanie zasad dalszego ustalania regulaminu w przypadku braku uzgodnienia.

Do odrębnego regulaminu stosuje się odpowiednio art. 1043 Kodeksu pracy. Przepis ten przewiduje co do zasady wejście regulaminu w życie po upływie dwóch tygodni od podania go do wiadomości pracowników.

Planując dostosowanie dokumentacji, trzeba zatem uwzględnić czas potrzebny na opracowanie projektu, uzgodnienia oraz ogłoszenie regulaminu pracownikom.

Co zmienia się w definicji mobbingu?

Zgodnie z nowym art. 943 § 2 Kodeksu pracy mobbing oznacza zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika.

Uporczywość została określona jako nękanie powtarzalne, nawracające lub stałe. W przeciwieństwie do dotychczasowej definicji ustawodawca nie posługuje się odrębną przesłanką długotrwałości.

Przepis wskazuje przykładowe przejawy mobbingu, wśród których wymieniono upokarzanie, zastraszanie, nieuzasadnioną krytykę, utrudnianie wykonywania zadań oraz izolowanie pracownika. Zachowania te muszą jednak przyjmować postać uporczywego nękania.

Zachowania incydentalne nie stanowią mobbingu w rozumieniu nowej definicji, choć mogą naruszać dobra osobiste pracownika.

Ustawa obejmuje również nakazywanie podejmowania zachowań stanowiących mobbing oraz zachęcanie do nich. Dla kwalifikacji zachowania nie zawsze konieczne będzie wykazanie, że jego celem było uporczywe nękanie.

Mobbing może pochodzić od pracodawcy, przełożonego, współpracownika, podwładnego, a także od osoby wykonującej pracę na innej podstawie niż stosunek pracy. Zachowania mogą pochodzić od jednej osoby lub grupy osób.

Ocena, czy doszło do mobbingu, powinna uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy, rodzaj zachowań oraz sytuację pracownika.

Czy pracodawca nadal może oceniać i krytykować pracę?

Tak. Nowy art. 943 § 9 Kodeksu pracy wyraźnie stanowi, że uzasadnione i wyrażone we właściwej formie zachowania wobec pracownika, w szczególności rozliczanie z powierzonej pracy lub jej krytyka, nie mogą być uznane za mobbing.

Pracodawca może więc wyznaczać zadania, kontrolować ich wykonanie i wskazywać błędy. Znaczenie ma jednak uzasadnienie krytyki oraz sposób jej przekazania.

W konkretnym przypadku konieczne będzie uwzględnienie przebiegu i kontekstu zachowań. Sama możliwość oceny pracy nie oznacza przyzwolenia na uporczywe poniżanie, zastraszanie lub izolowanie pracownika.

Co zmienia się w odpowiedzialności pracodawcy?

Nowelizacja przewiduje, że pracownik, który doznał mobbingu, będzie mógł dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia w wysokości nie niższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę albo odszkodowania.

Przepis przewiduje roszczenia pracownika, których zasadność i wysokość podlegają ocenie z uwzględnieniem okoliczności sprawy. Nie ustanawia automatycznej kary administracyjnej.

Zmiany obejmą również ochronę pracowników korzystających z uprawnień związanych z naruszeniem przepisów prawa pracy oraz pracowników udzielających im wsparcia. Ochrona ta nie będzie jednak obejmować osób, które wiedziały, że do naruszenia prawa pracy nie doszło.

Nowelizacja wprowadza ponadto wyraźną regulację dotyczącą dyskryminacji przez założenie i przez skojarzenie.

Pierwsza z tych sytuacji dotyczy mniej korzystnego traktowania pracownika z przyczyny, którą błędnie się z nim wiąże. Druga odnosi się do mniej korzystnego traktowania z uwagi na powiązanie pracownika z osobą, której dotyczy określona przyczyna dyskryminacji.

Czy zmieniają się zasady prowadzenia sporów sądowych?

Nowy art. 183f Kodeksu pracy określa zasady uprawdopodobnienia naruszenia zasady równego traktowania w zatrudnieniu.

Osoba zarzucająca takie naruszenie będzie zobowiązana do jego uprawdopodobnienia. Wówczas pracodawca będzie musiał wykazać, że do naruszenia nie doszło.

Regulacji tej nie należy utożsamiać z ogólnym przeniesieniem ciężaru dowodu na pracodawcę w każdej sprawie dotyczącej mobbingu.

Zmianie ulegną również przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Nowy art. 4776a k.p.c. przewiduje, że w sprawach o zadośćuczynienie lub odszkodowanie z tytułu naruszenia dóbr osobistych, zasady równego traktowania albo mobbingu sąd nie będzie mógł oddalić powództwa, jeżeli ustalony stan faktyczny wskazuje na jego zasadność z innego z wymienionych tytułów niż wskazany przez pracownika.

Nowelizacja zmienia także właściwość sądów rejonowych w określonych kategoriach spraw pracowniczych.

Istotne są przy tym przepisy przejściowe. Do postępowań wszczętych i niezakończonych przed wejściem nowelizacji w życie stosowane będą dotychczasowe przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w zakresie objętym zmianami.

Nowe przepisy Kodeksu pracy będą natomiast miały zastosowanie również do zachowań polegających na wielokrotnym naruszaniu zasady równego traktowania lub uporczywym nękaniu, które rozpoczęły się przed 5 listopada 2026 r. i trwały po tej dacie.

Od czego rozpocząć przygotowania?

Pierwszym krokiem powinien być przegląd obowiązujących regulaminów oraz zasad postępowania w przypadku zgłoszenia niepożądanych zachowań.

W ramach takiego przeglądu warto ustalić:

  1. Czy obowiązujące dokumenty obejmują wszystkie obszary wskazane w nowych przepisach i określają reguły, procedury oraz częstotliwość działań.
  2. Kto odpowiada za przyjmowanie zgłoszeń i prowadzenie czynności wyjaśniających.
  3. W jaki sposób zapewniana jest bezstronność postępowania, zwłaszcza w razie konfliktu interesów.
  4. Jak dokumentowane są zgłoszenia, podejmowane czynności i działania naprawcze.
  5. W jaki sposób pracownicy są informowani o obowiązujących zasadach.

Zakres wymaganych zmian powinien odpowiadać sposobowi funkcjonowania konkretnej organizacji oraz dokumentacji, która już w niej obowiązuje.

Samo opracowanie regulaminu nie wyczerpuje obowiązków pracodawcy. Nowe przepisy wymagają systematycznego przeciwdziałania mobbingowi i naruszeniom zasady równego traktowania, w tym podejmowania działań prewencyjnych, reagowania na nieprawidłowości oraz działań naprawczych.

Przygotowanie pracodawców do nowych obowiązków

Dostosowanie dokumentacji do nowych przepisów wymaga w pierwszej kolejności oceny regulacji już obowiązujących u pracodawcy. Dopiero na tej podstawie można ustalić, czy konieczna będzie zmiana regulaminu pracy, opracowanie odrębnego regulaminu lub modyfikacja stosowanych procedur.

W ALVELIS zajmujemy się opracowywaniem i aktualizacją dokumentacji pracowniczej, w tym regulaminów i procedur wewnętrznych. W związku z nowelizacją analizujemy również wynikające z niej obowiązki pracodawców oraz zakres zmian, które należy uwzględnić w dokumentacji zakładowej.

Zagadnieniom związanym z wdrażaniem nowych przepisów i ich praktycznym stosowaniem zamierzamy poświęcić również webinar dla pracodawców, planowany na wiosnę 2027 r. O jego terminie i szczegółowym zakresie poinformujemy w odrębnej publikacji.

Pytania i odpowiedzi

Kiedy upływa termin na dostosowanie regulaminu?

Drugi termin to 5 maja 2027 r., kiedy upłynie sześciomiesięczny okres na dostosowanie regulaminu pracy do nowych wymagań albo wydanie regulaminu przewidzianego w art. 943a Kodeksu pracy.

Czy każdy pracodawca musi przygotować nowy regulamin?

Nie każdy pracodawca będzie więc zobowiązany do przygotowania nowego dokumentu. W pierwszej kolejności należy sprawdzić zakres obecnie obowiązujących regulacji i ustalić, czy spełniają wymagania wynikające z nowelizacji.

Czy jednorazowe zachowanie stanowi mobbing?

Zachowania incydentalne nie stanowią mobbingu w rozumieniu nowej definicji, choć mogą naruszać dobra osobiste pracownika.

Czy uzasadniona krytyka pracy stanowi mobbing?

Pracodawca może więc wyznaczać zadania, kontrolować ich wykonanie i wskazywać błędy. Znaczenie ma jednak uzasadnienie krytyki oraz sposób jej przekazania.

Podstawa prawna: ustawa z dnia 19 czerwca 2026 r. zmieniająca Kodeks pracy oraz Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 1046); Kodeks pracy (Dz. U. z 2026 r. poz. 1245); Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.).

Opracowanie: zespół ALVELIS, radcowie prawni zajmujący się prawem pracy i obsługą pracodawców.

Materiał ma charakter ogólny i nie stanowi porady prawnej w indywidualnej sprawie.

r.pr. Ewa Bądkowska

Radczyni prawna specjalizująca się w sporach cywilnych i gospodarczych. Kierowała zespołami procesowymi oraz zespołem postępowań przed Sądem Najwyższym, odpowiadając za portfel około 470 równolegle prowadzonych spraw. Koncentruje się na strategii procesowej, materiale dowodowym i ocenie ryzyka sporu. Prowadzi również sprawy dotyczące prawa autorskiego, nieruchomości i odpowiedzialności związanej z leczeniem; ma wieloletnie doświadczenie w sporach sektora finansowego.

Artykuł ma charakter informacyjny i odzwierciedla stan prawny na dzień publikacji. Nie stanowi porady prawnej.

Masz pytania dotyczące swojej sytuacji? Skontaktuj się z nami.

Sklep z publikacjami prowadzi Kancelaria Radcy Prawnego Olga Kosmala, ul. Kościuszki 82/6, 61-715 Poznań, NIP 7722392680, e-mail: sklep@alvelis.pl, tel.: 533 519 312. Regulamin sklepu · Polityka prywatności sklepu

Płatności obsługuje Przelewy24: Apple Pay, Google Pay, BLIK, Visa, Mastercard i przelewy bankowe